Category Archives: leczenie kanałowe

Leczenie u Pacjentów w podeszłym wieku

Osoby starsze, ze względu na swój wiek i zmiany zachodzące w ich organizmach wraz z upływem czasu, wymagają specjalnego traktowania, również w zakresie zdrowia jamy ustnej. Działem medycyny, który zajmuje się problemami jamy ustnej u seniorów, jest gerostomatologia. Dział ten obejmuje wiedzę z zakresu nauk stomatologicznych oraz z zakresu określonych dziedzin medycyny ogólnej  – takich, jak geriatria i gerontologia.

Głównym zadaniem gerostomatologii jest odpowiedź na stomatologiczne potrzeby profilaktyczne, lecznicze i rehabilitacyjne populacji osób po 60 roku życia. Według naszych obserwacji, rośnie liczba osób w wieku 65 lat i powyżej, korzystających z opieki stomatologicznej. Coraz więcej tych pacjentów ma własne zęby.

Najważniejsze z punktu widzenia leczenia endodontycznego – zwanego kanałowym są, związane z wiekiem, zmiany zachodzące w zębinie i miazdze zębów. Zmiany te mają charakter postępujący i nieodwracalny i mogą stwarzać problemy zarówno diagnostyczne, jak i lecznicze. Zachodzące procesy fizjologicznego starzenia się miazgi czyli tkanki łącznej, występującej w kanałach i komorze zęba, w której zawieszone są naczynie krwionośne i włókna nerwowe, wpływają potencjalnie na osłabienie jej zdolności do reakcji na czynniki drażniące. Zmiany te dotyczą zwężenia lub całkowitego zamknięcia przez zębinę światła komory zęba i systemu korzeniowego, a także redukcji zarówno unerwienia jak i unaczynienia samej miazgi.

Co to oznacza dla lekarza endodonty? Odkładanie się tzw. zębiny wtórnej, która powoduje zwężenie światła komory i kanałów, a także powstawanie tzw. „zębiniaków” i zwapnień. Powoduje również trudności w odszukaniu światła kanałów i ich opracowaniu (poszerzeniu) mechanicznym.

Leczenie endodontyczne u osób w podeszłym wieku może być uznane za trudne z technicznego punktu widzenia, jednak statystyki podają, że skuteczność leczenia kanałowego jest podobna do leczeni u osób młodych. Uznaje się, że prawidłowo przeprowadzone leczenie u osób starszych, pozwala odnieść sukces nawet w 90% przypadków.

Istnieją jednak pewne różnice w postępowaniu z pacjentami w wieku podeszłym. Często są oni obciążeni chorobami ogólnymi i regularnie, od wielu lat, przyjmują różnego rodzaju leki, dlatego dokładny wywiad chorobowy, diagnostyka radiologiczna i kwalifikacja pacjenta do leczenia ma tutaj szczególne znaczenie. W przebiegu niektórych chorób, ogólny stan zdrowia pacjenta będzie przeciwwskazaniem do przeprowadzenia leczenia endodontycznego. Obniżona odporność organizmu może wpływać niekorzystnie na wynik leczenia – choć obecnie dostępne badania epidemiologiczne, nie potwierdzają tej tezy.

Procedury wykonywane podczas leczenia kanałowego zwiększają ryzyko zapalenia wsierdzia, czyli najbardziej wewnętrznej warstwy ściany serca . Osłona antybiotykowa nie jest wymagana, jeśli leczenie będzie przeprowadzone starannie, bez przekraczania długości robo-czej kanałów, gdyż nie występuje wtedy ryzyko zwiększonej bakteriemii – czyli przedostania się bakterii do krwi pacjenta.

Podsumowanie
Skuteczne leczenie kanałowe może być przeprowadzone u osób w podeszłym wieku, jeśli wcześniej przeprowadzi się prawidłową diagnostykę radiologiczną i kliniczną oraz zastosuje technikę pracy, która pozwoli ominąć trudności wywołane starzeniem się miazgi. Mimo, że nie udowodniono bezpośredniego wpływu stosowania urządzeń powiększających (np. mikroskopu) na długotrwałe powodzenie leczenia kanałowego, to jego przydatność nie może być kwestionowana. Łatwiejsze i szybsze jest z pewnością odszukanie ujść kanałów, a ryzyko powikłań np. perforacji korzenia jest zminimalizowane.

Mikroskop u stomatologa – czy potrzebny?

Jeszcze do niedawna widok mikroskopu w gabinecie dentystycznym był czymś wyjątkowym. Dlaczego jednak nie użyć tego specjalistycznego i precyzyjnego sprzętu w leczeniu zębów, skoro znalazł już zastosowanie w tak wielu dziedzinach, znacznie ułatwiając pracę? Wszędzie, gdzie zawodzi ludzkie oko, a nam zależy na uzyskaniu precyzji i dokładności, wielokrotnie powiększony obraz daje możliwość zadbania o każdy szczegół.

 IMG_0923c małe1

Tak też jest w stomatologii, a ściślej mówiąc w endodoncji, czyli leczeniu kanałowym zębów. Wyobraźmy sobie, że komora zęba to przestrzeń ok. 3 x 4 mm, a ujścia i średnica kanałów często są dużo mniejsze niż 0,1mm! Powiększenia w mikroskopach stomatologicznych sięgają rzędu kilkunastu, a nawet kilkudziesięciu razy. Aby prawidłowo przeprowadzić leczenie kanałowe mikroskop jest więc niezastąpiony, gdyż oprócz powiększenia daje odpowiednie oświetlenie pola zabiegowego oraz pozwala na przeprowadzanie zabiegów z najwyższą starannością i precyzją. Takie leczenie pozwala uratować zęby skazane wcześniej na usunięcie. Za pomocą mikros-kopu endodonta może dostrzec kanały dodatkowe i anomalie, które wcześniej skazywały leczenie kanałowe na porażkę.

Samo leczenie kanałowe w skrócie polega na chemo-mechanicznym opracowaniu komory i kanałów, a następnie ich szczelnym wypełnieniu. Chemiczne opracowanie to obfite płukanie systemu kanałowego płynami o właściwościach przeciwbakteryjnych. Aby zwiększyć skuteczność działania płynów stosuje się dodatkowo aktywację ultradźwiękową. Wypełnienie kanałów polega na dokładnym zamknięciu ich przestrzeni płynną gutaperką wraz ze specjalną pastą, która pełni rolę uszczelniacza przy wierzchołku korzenia.

A teraz kilka słów o mikroskopie. Niewątpliwie liderem rynku w tej dziedzinie jest firma Leica, a model M320 z technologią LED jest obecnie najbardziej zaawansowanym technologicznie urządzeniem dostępnym na rynku. Takim mikroskopem posługują się endodonci w naszej Klinice. Model łączy w sobie doskonale znaną i cenioną optykę z nowatorskimi rozwiązaniami takimi, jak oświetlenie LED oraz obraz highdefinition. Jego apochromatyczna optyka i największa na rynku średnica obiektywu – 60 mm, pozwala lekarzom na przeprowadzenie leczenia w dużym polu widzenia, z zachowaniem naturalnej głębi, niesamowitej jasności, doskonałej jakości i ostrości obrazu.

Dzięki wbudowanemu torowi wizyjnemu, również Pacjent może zobaczyć na ekranie monitora, jakie niespodzianki kryje jego ząb. Przykładowe zdjęcia ilustrują ciekawe przypadki, np. 3 kanały w korzeniu mezjalnym zęba 36 (zdj. 1) albo 5 kanałów w zębie 16 oraz jak wygląda gutaperka (kolor różowy), którą wypełnia się na gorąco kanały (zdj. 2).

Leica Picture     Leica Picture

 zdj. 1                                                                                    zdj. 2

Rokowania zębów leczonych pod mikroskopem są bardzo dobre. Zęby takie mogą służyć pacjentom przez długie lata. Statystyki podają, że całkowite wyleczenie zębów sięga:
– bez zmian okołowierzchołkowych – 95%,
– ze zmianami okołowierzchołkowymi w leczeniu pierwotnym – 85%,
– ze zmianami okołowierzchołkowymi przy powtórnym leczeniu (reendo) – 80%.

Należy wiedzieć, że leczenie kanałowe jest próbą ratowania zęba przed usunięciem i czasem, pomimo zastosowania najlepszych metod, nie przynosi oczekiwanych rezultatów. Jednak większość pacjentów, będących po konsultacjach u leczących tradycyjnymi metodami, jest pozytywnie zaskoczona tym, że pod mikroskopem można wyleczyć nawet na pozór beznadziejne przypadek.